Sayın Üyemiz,

Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Maritime Organization-IMO) tarafından yayımlanan güncel gelişmeler, haberler ve duyurular derlenerek bilgilendirme amacıyla aşağıda sunulmaktadır.

1. OceanLitter Programı Kapsamında Deniz Taşımacılığı ve Balıkçılıktan Kaynaklanan Plastik Kirliliği Ele Alındı

Ocean Litter Programme Global Task Force Eğitim ve Çalıştayı, deniz taşımacılığı ve balıkçılık sektörlerinden kaynaklanan plastik kirliliğe çözüm bulmak amacıyla 12–14 Kasım 2025 tarihlerinde Londra’da ve çevrim içi olarak gerçekleştirildi. 30’dan fazla ülkeyi temsilen 100’den fazla katılımcı, deniz kaynaklı plastik atıkların önlenmesine yönelik yönetişim, hukuki ve politik reformlar ile iyi uygulama örneklerini paylaştı.

IMO Deniz Çevresi Dairesi Direktörü David OSBORNE, açılış konuşmasında acil eylem ve iş birliği çağrısı yaparken, IMO Proje Uygulama Birimi Başkanı Gyorgyi GURBAN ise ortak çalışmaların okyanuslar ve gezegen için ölçülebilir fark yaratabileceğini vurguladı.

Etkinlikte, deniz kaynaklı plastik çöpün azaltılmasına ilişkin uluslararası belgeler ve sözleşmelerin uygulanması konuları ele alındı; bilim temelli verilerin ve çok paydaşlı iş birliklerinin önemi öne çıkarıldı. Ayrıca, kadınların bu alandaki kritik rolü vurgulanarak, sanayi ve akademi tarafından geliştirilen yenilikçi araştırmalar ve teknolojiler tanıtıldı. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

2. SCOPE Projesi, Güneydoğu Asya'daki Yerel Feribot Güvenliğindeki Eksiklikleri Hedefliyor

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Avrupa Birliği (AB) mali desteğiyle yürütülen SCOPE – Gemi Emniyeti Projesi kapsamında Güneydoğu Asya’daki iç hat feribot seferlerinde mevcut emniyet açıklarının giderilmesine yönelik çalışmalarını sürdürmektedir. Bu çerçevede, Endonezya’nın Bali kentinde 10–11 Aralık tarihlerinde düzenlenen iki günlük çalıştayda Endonezya, Malezya ve Tayland ulusal denizcilik idareleri temsilcileri, IMO, Dünya Denizcilik Üniversitesi (WMU), Interferry ve ilgili uzman kuruluşlar bir araya gelmiştir. Çalıştay, bölgedeki iç hat feribot emniyetinin güçlendirilmesine yönelik ortak bir anlayış ve koordinasyon zemini oluşturmayı amaçlamıştır.

Çalıştay süresince katılımcılar, iç hat feribot işletmeciliğinde karşılaşılan temel risklerin belirlenmesi ve bu risklerin azaltılmasına yönelik Risk Kontrol Seçeneklerinin (Risk Control Options – RCO) önceliklendirilmesi konularında değerlendirmelerde bulunmuştur. Bu kapsamda, karmaşık mevzuat süreçleri, sınırlı mali ve teknik kaynaklar, paydaş algıları ile yeni politika ve eğitim programlarının hayata geçirilmesinde yaşanan gecikmeler, emniyet iyileştirmelerinin önündeki başlıca engeller olarak tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, SCOPE Projesi’nin ilk aşamasının tamamlanmasına ve ülkeye özgü uygulanabilir çözüm önerilerinin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.

Ocak 2025’te başlatılan üç yıllık SCOPE Projesi, IMO’nun İç Hat Feribot Emniyeti Örnek Düzenlemeleri (MSC.518(105)) başta olmak üzere uluslararası standartlara dayalı bir çerçeve sunarak Endonezya, Malezya ve Tayland’da emniyet, sürdürülebilirlik ve bağlantı kapasitesinin artırılmasını hedeflemektedir. Proje, teknik ve düzenleyici iyileştirmelerin yanı sıra kapasite geliştirme faaliyetlerini ve cinsiyet eşitliği ile kapsayıcılık boyutunu da içermekte; böylece Güneydoğu Asya’da milyonlarca yolcu için daha güvenli, erişilebilir ve etkin iç hat feribot hizmetlerine yönelik uyumlu bir bölgesel yaklaşımın geliştirilmesini amaçlamaktadır. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

3. Geleceğin Denizcilik Liderleri, Malezya’da Deniz Taşımacılığının Yeşil Dönüşümünü İnceledi

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Malezya Denizcilik Departmanı ve Netherlands Maritime University College tarafından ortaklaşa düzenlenen bir etkinlikte, Malezya’nın Johor Bahru kentinde bir araya gelen denizcilik öğrencileri, küresel deniz taşımacılığının sürdürülebilirlik ve iklim eylemleri eksenindeki dönüşümünü ilk elden öğrenme fırsatı buldu. Etkinlik, IMO’nun teknik iş birliği programı GreenVoyage2050 kapsamında gerçekleştirildi ve dünyanın çeşitli bölgelerinden 60’tan fazla üniversite öğrencisi ile 30 denizcilik akademisyeni bir araya geldi. Katılımcılar, denizcilik sektöründe düşük emisyonlu ve sıfır emisyonlu yakıtlar, liman operasyonları, dijital çözümler ve sürdürülebilir denizcilik hizmetleri ile ilişkili yeni kariyer yolları ve eğitim gereksinimleri üzerine kapsamlı tartışmalar yürüttü. Tartışmalarda ayrıca Malezya’nın bir denizcilik ve lojistik merkezi olarak rolü ve bu dönüşümü destekleyecek vasıflı insan kaynağına duyulan ihtiyaç vurgulandı; bu ihtiyaç özellikle IMO’nun 2023 yılına ait GHG Stratejisi ile uyumlu olarak ifade edildi.

Etkinliğin öne çıkan bölümünde, Tanjung Pelepas Limanı’ndan kaptan ve liman pilotu olan Captain Emanuel, denizcilik operasyonlarındaki sorumlulukları, liderlik deneyimleri ve sektörün düşük emisyonlu operasyonlara doğru evrilmesiyle birlikte gereksinim duyulan beceriler üzerine öğrencilerle bir diyalog gerçekleştirdi. Captain Emanuel, genç katılımcılara şöyle seslendi: “Denizcilik sektöründe çalışmayı hedefliyorsanız, rol modeller bulun, meraklı kalın ve hedefleriniz için çalışmaya devam edin. Sektör değişiyor ve daha fazla kadın ile genç bireyin geleceği şekillendirmede yeri var.”

Bu katkı, denizcilik alanında daha fazla kadının mesleğe çekilmesinin önemini daha da ortaya koydu. Ayrıca Netherlands Maritime University College Kurucusu ve İcra Başkanı Prof. Dato’ Sri Dr. Captain Razali Yaacob, öğrencilere pratik uygulamalarla bağlantı kurmanın ve sürdürülebilirlik konusundaki güncel zorluklarla yüzleşmenin, denizcilik kariyer fırsatlarının kapsamını görmelerine yardımcı olduğunu belirtti. Etkinlik, IMO’nun GreenVoyage2050 programının gençlere yönelik farkındalık oluşturma, kapsayıcılığı artırma ve deniz taşımacılığının dekarbonizasyon kapasitesini geliştirme çabalarının bir parçası olarak gerçekleştirildi. Bu kapsamda genç profesyonellerin, küresel ölçekte sürdürülebilir deniz taşıma sistemine geçişi destekleyecek bilgi ve becerilerle donatılması hedeflendi. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

4. Kamboçya, Çevresel Hassasiyet Haritalaması Yoluyla Petrol Sızıntısı Müdahalesini Güçlendirecek

Kamboçya’daki denizcilik paydaşları, kıyı ve deniz çevresine olası petrol dökülmelerine karşı acil müdahale planlamasını geliştirmek amacıyla düzenlenen ulusal bir çalıştayda çevresel duyarlılık haritalaması konusunda önemli eğitimler aldı. Çevresel duyarlılık haritalaması, bir ülkenin millî petrol dökülmesine müdahale planlarının ayrılmaz bir parçasıdır. Bu haritalama, hassas kıyı ve deniz kaynaklarını belirleyerek risk altında olan alanlara öncelik verir; böylece müdahale ekipleri, bir petrol dökülmesi sırasında koruma stratejileri geliştirmek ve kaynak tahsisini etkin şekilde yönetmek için bilgiye dayalı kararlar alabilir.

Çalıştaya Kamboçya hükümet kurumları, özel sektör ve diğer paydaş örgütlerden 34 katılımcı katıldı. Katılımcılara, petrol sızıntılarına müdahale için çevresel duyarlılık haritalaması ve coğrafi bilgi sistemleri (GIS) araçlarının kullanımı konusunda eğitim verildi. Ayrıca, Kamboçya’nın millî petrol dökülme müdahale çerçevesini desteklemek amacıyla Çevresel Duyarlılık İndeksi (ESI) haritalarının edinilmesi ve derlenmesine ilişkin rehberlik de sağlandı.

Bu girişim, Kamboçya’nın tüm müdahale paydaşlarının erişimine açık, güncel duyarlılık haritalarının sürekli olarak geliştirilmesine yönelik bir program oluşturma çabalarını desteklemektedir. Ayrıca, hâlihazırda geliştirilmekte olan Millî Petrol Dökülmesi Müdahale Planı’nın son hâlinin hazırlanmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Çalıştay, Güneydoğu Asya’da petrol dökülmelerine karşı hazırlık ve müdahaleyi destekleyen GI SEA Projesi kapsamında gerçekleştirilmiştir ve eğitimler IMO’nun Entegre Teknik İşbirliği Programı (ITCP) aracılığıyla sunulmuştur. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

5. Karadeniz ve Hazar Denizi Ülkeleri E-Navigasyon İçin S-100 Ürünlerini Keşfediyor

Karadeniz ve Hazar Denizi’ne kıyısı olan devletlerin e-navigasyon kapsamında S-100 ürünlerini değerlendirmek amacıyla bölgesel ortamda düzenlenen ilk çalışmayı tamamladıkları bildirilmektedir. Bu etkinlik Türkmenistan’ın Türkmenbaşı şehrinde (3–5 Aralık) gerçekleştirilmiştir ve IMO iş birliğiyle yürütülmüştür. Söz konusu çalıştay, Uluslararası Hidrografi Örgütü (IHO) ve Uluslararası Seyir Yardımları Örgütü (IALA) ile ortaklaşa düzenlenmiştir. Amaç, IHO’nun S-100 Evrensel Hidrografik Veri Modeli ve ilgili S-100 ürünlerinin geliştirilmesi ile uygulanmasına yönelik farkındalığın artırılmasıdır. S-100, gemi seyrüsefer bilgilerinin dijitalleştirilmesi ve modernize edilmesi için geliştirilen ileri düzey bir standarttır. Bu standart, derinlik, akıntı, gelgit, hava durumu gibi farklı veri türlerinin birleştirilmesine olanak tanıyarak e-navigasyon stratejisine katkı sağlar ve denizcilerin daha bilinçli kararlar almasına destek olur.

S-100 standardı, IMO’nun e-navigasyon stratejisinin önemli bir bileşeni olup, yakında gemiler tarafından kullanımının zorunlu hale getirilmesi planlanmaktadır. IMO Deniz Güvenliği Komitesi (Maritime Safety Committee; MSC) tarafından ECDIS için revize edilmiş performans standartları, 2022’de Resolution MSC.530(106) ve 2024’teki güncellemelerle S-100 çerçevesinin aşamalı uygulanmasını hedeflemektedir. Bu kapsamda S-100, 1 Ocak 2029’dan itibaren kurulacak tüm ECDIS ekipmanlarında uygunluk gerekliliği oluşturacaktır. Etkinliğe Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Türkiye ve Türkmenistan gibi kıyı devletlerinin deniz idareleri ve hidrografik ofislerinden toplam 18 üst düzey yetkili katılmıştır. Katılımcılar, kendi hidrografik, navigasyon ve ölçüm-değerlendirme hizmetlerinin mevcut durumuna ilişkin güncellemeleri paylaşmış; halihazırdaki kapasite ile S-100 gereklilikleri arasındaki farklar üzerine görüş alışverişinde bulunmuştur. Bu görüşmeler, e-navigasyon için S-100 uyumlu veri hizmetlerinin üretimi, yayılımı ve yönetimi konularında ortak anlayışı geliştirmeyi hedeflemiştir.

Çalıştay sırasında katılımcılar ayrıca S-100 gerekliliklerini kapsamlı şekilde anlamış; Elektronik Seyir Verisi Hizmetleri (ENDS) geliştirme, dinamik bilgiler (örneğin navigasyon ve hava uyarıları) ile veri akışlarının birlikte çalışabilirliği gibi kritik S-100 uygulama unsurlarını değerlendirmişlerdir. Bu faaliyetler, Karadeniz ve Hazar Denizi kıyı devletleri arasında uyumlu bir S-100 uygulama çerçevesinin tesis edilmesine katkı sağlayacak şekilde bölgesel iş birliğini teşvik etmektedir. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

6. Afrikalı Üye Devletler Denizcilik Dijitalleşmesini İlerletmek İçin Bir Araya Geldi

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Afrika Ulaşım Politikası Programı (SSATP) ve Dünya Bankası, Fildişi Sahili Ulaştırma Bakanlığı iş birliğinde, 9–12 Aralık 2025 tarihlerinde Abidjan’da denizcilik tek pencere (Maritime Single Window – MSW) sisteminin Fransızca konuşan 12 Afrika ülkesinde uygulanmasını hızlandırmaya yönelik alt bölgesel bir çalıştay düzenlemiştir. Çalıştay, Batı ve Orta Afrika Liman Yönetimleri Birliği (PMAWCA), Doğu ve Güney Afrika Liman Yönetimleri Birliği (PMAESA), Kuzey Afrika Liman İdareleri Birliği (UAPNA) ve Afrika Liman Kaptanları Komitesi’nin katkılarıyla gerçekleştirilmiş; Benin, Kamerun, Komorlar, Kongo, Fildişi Sahili, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Gabon, Gine, Madagaskar, Moritanya, Senegal ve Togo’dan toplam 79 temsilci bir araya gelmiştir.

MSW sistemi, gemiler ile kamu kurumları arasındaki bilgi alışverişini tek bir dijital platform üzerinden sağlayarak limanlara varış, limanda kalış ve ayrılış süreçlerini sadeleştirmeyi ve operasyonel verimliliği artırmayı amaçlamaktadır. Çalıştay kapsamında katılımcılar, kendi ülkelerindeki mevcut liman ve dijital sistemleri tanıtarak ilerleme düzeylerini, karşılaşılan zorlukları ve iyi uygulama örneklerini paylaşmış; IMO tarafından yürütülen gereksinim değerlendirme çalışmalarından elde edilen bulgular ışığında, MSW uygulamasına yönelik teknik ve kurumsal gereklilikler ele alınmıştır. Tartışmalarda, MSW’nin yalnızca bir dijital araç değil, ticaretin kolaylaştırılmasını hedefleyen daha geniş bir bölgesel ekosistemin temel unsuru olduğu vurgulanmıştır.

Etkinlikte ayrıca, IMO’nun Uluslararası Denizcilik Trafiğinin Kolaylaştırılması Sözleşmesi (FAL Sözleşmesi) çerçevesinde taraflar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi, finansman ve politika ihtiyaçlarının netleştirilmesi ve MSW uygulamasının hızlandırılmasına yönelik pratik bilgi paylaşımı sağlanmıştır. Çalıştay, SSATP’nin ulaştırma ve ticaret koridorlarında dijitalleşmeyi teşvik eden hedeflerini desteklerken, lojistik maliyetlerinin azaltılması, ticaretin kolaylaştırılması ve Afrika limanlarının rekabet gücünün artırılmasına katkı sunmayı amaçlamaktadır. Faaliyet, IMO’nun Entegre Teknik İş Birliği Programı (ITCP) kapsamında Dünya Bankası ve Fildişi Sahili Genel Denizcilik ve Liman İşleri Genel Müdürlüğü ile yakın iş birliği içinde yürütülmüştür. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

Bilgilerinize arz ve rica ederim.

Saygılarımla,

                                                                                                         Saygılarımla,

                                                                                                          İsmet SALİHOĞLU
                                                                                                          Genel Sekreter