Kötü Hava/Deniz Şartlarında Alınması Gereken Seyir ve Liman Emniyeti Tedbirleri Hakkında
Sayın Üyemiz,
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, İstanbul Bölge Liman Başkanlığı tarafından gönderilen ve ekte sunulan 12.11.2026 tarihli ve 4116841 sayılı yazıda; 13 Kasım 2026 Cuma günü İstanbul ve çevre denizlerinde güney ve güneybatı (lodos) yönlerinden 5 ila 7 bofor kuvvetinde, yer yer fırtınamsı rüzgâr şeklinde esmesi ve rüzgâr hızının saatte 70-90 km'ye ulaşmasının beklendiği bildirilmektedir. Söz konusu meteorolojik koşulların özellikle İstanbul Boğazı, Marmara Denizi, Türkeli Demir Sahası, Ahırkapı Demir Sahası ve diğer demirleme bölgelerinde bulunan gemiler ile yerel deniz trafiğinde faaliyet gösteren deniz araçları açısından seyir, manevra, demirleme ve bağlama emniyetini olumsuz etkileyebileceğinin değerlendirildiği ifade edilmektedir.
Yazıda devamla, olumsuz hava ve deniz koşullarından kaynaklanabilecek demir taraması, sürüklenme, kontrolsüz sürüklenme (drifte düşme), çatışma, karaya oturma, bağlama halatlarının kopması ve benzeri deniz kazalarının önlenmesi amacıyla aşağıda belirtilen tedbirlerin alınması önem arz ettiği belirtilmektedir.
1. Türkeli Demir Sahasında Bulunan Gemiler:
- Türkeli Demir Sahası'nda demirli bulunan gemilerin, lodos yönünden esecek kuvvetli rüzgâr nedeniyle demir taraması ve sürüklenme riski bakımından gerekli tedbirleri almaları,
- Demir zinciri uzunluğunun mevcut hava ve deniz koşullarına uygun olmasının sağlanması, demir tutma kapasitesinin ve demirleme pozisyonunun sürekli kontrol edilmesi,
- Gemi ana makinelerinin ve manevra sistemlerinin ihtiyaç duyulması hâlinde derhâl kullanılabilecek durumda bulundurulması, makine ve güverte personelinin hazır tutulması,
- Köprüüstü vardiyalarının sıklaştırılması, demir mevkiinin ve geminin pozisyonunun radar, GPS ve diğer seyir yardımcıları vasıtasıyla sürekli takip edilmesi,
- Demir taraması veya sürüklenme belirtisi tespit edilmesi hâlinde vakit kaybetmeksizin gerekli manevraların yapılması ve ilgili trafik kontrol merkezleri ile İstanbul Gemi Trafik Hizmetleri Merkezine bilgi verilmesi,
- Gemilerin birbirlerine ve seyir güzergâhlarına tehlike oluşturabilecek şekilde sürüklenmelerinin önlenmesi amacıyla gerekli emniyet tedbirlerinin önceden alınması,
- İstanbul Bölge Liman Başkanlığı tarafından ordinosu onaylanmayan gemilerin drifte çıkması,
2. Ahırkapı Demir Sahasında Bulunan Gemiler:
- Ahırkapı Demir Sahası'nda bulunan gemilerin, lodos nedeniyle oluşabilecek rüzgâr ve deniz etkilerini dikkate alarak demirleme ve emniyet tedbirlerini gözden geçirmeleri,
- Demir zinciri, demir tutma durumu ve geminin pozisyonunun düzenli olarak kontrol edilmesi, demir taraması riskine karşı köprüüstü vardiya zabitlerinin gerekli dikkat ve özeni göstermeleri,
- Gemi ana makinelerinin, dümen sistemlerinin ve yardımcı makine donanımlarının çalışır durumda bulundurulması,
- Demir sahasında bulunan diğer gemilerle emniyetli mesafenin korunması, olası sürüklenme ve manevra durumlarına karşı gerekli hazırlıkların yapılması,
- Hava ve deniz koşullarının ağırlaşması hâlinde gemi kaptanları tarafından risk değerlendirmesi yapılarak gerekli ilave tedbirlerin alınması,
3. Yerel Deniz Trafiğinde Seyir Yapan Gemiler ve Deniz Araçları:
- İstanbul Boğazı, Haliç, Marmara Denizi ve Liman Başkanlığımızın yetki sahasında yerel deniz trafiğinde faaliyet gösteren yolcu gemileri, yolcu motorları, şehir hatları gemileri, gezinti tekneleri, feribotlar ve diğer deniz araçlarının sefer planlarını mevcut ve beklenen meteorolojik koşulları dikkate alarak yapmaları,
- Seferlerin planlanmasında rüzgârın yönü ve kuvveti, dalga yüksekliği, görüş mesafesi, akıntı durumu ve gemilerin manevra kabiliyetlerinin birlikte değerlendirilmesi,
- Seyir, can, mal ve çevre emniyetini tehlikeye düşürebilecek hava ve deniz koşullarında sefer yapılmaması, gerekli görülmesi hâlinde seferlerin ertelenmesi veya geçici olarak durdurulması,
- Özellikle yolcu taşımacılığı yapan deniz araçlarında yolcu kapasitesi, yolcuların emniyetli şekilde gemiye alınması ve tahliyesi, bağlama ve yanaşma manevraları ile seyir emniyetine yönelik tedbirlerin artırılması,
- Liman, iskele ve terminallerde yanaşma, ayrılma ve bağlama faaliyetlerinin hava koşulları dikkate alınarak gerçekleştirilmesi,
- Kaptanların seyir süresince meteorolojik gelişmeleri takip etmeleri ve gerektiğinde sefer güzergâhı ile hareket saatlerini yeniden değerlendirmeleri,
4. Meteorolojik Bilgilerin Takibi ve Haberleşme:
- Tüm gemi kaptanları ve ilgili denizcilik işletmeleri tarafından Türk Radyo VHF Kanal 67 üzerinden yayımlanan güncel meteorolojik rapor ve seyir uyarılarının düzenli olarak dinlenmesi,
- İstanbul Gemi Trafik Hizmetleri Merkezi tarafından yapılacak duyuru, uyarı ve talimatların takip edilmesi,
- Gemilerin VHF Kanal 16 üzerinden emniyet ve tehlike çağrılarını takip edebilecek şekilde sürekli dinleme nöbeti tutmaları,
- Hava koşullarında meydana gelebilecek ani değişikliklerin dikkate alınarak gerekli tedbirlerin zamanında alınması,
- Herhangi bir acil durum, demir taraması, sürüklenme, makine arızası veya seyir emniyetini tehlikeye düşüren durumun meydana gelmesi hâlinde ilgili trafik kontrol birimlerine ve yetkili makamlara derhâl bilgi verilmesi,
5. Kıyı Tesisleri, Gemi Acenteleri ve İşletmeler Tarafından Alınacak Tedbirler:
- Kıyı tesislerinde bağlı bulunan gemilerin bağlama halatları, usturmaçaları ve diğer bağlama donanımlarının kontrol edilmesi,
- Kuvvetli rüzgâr nedeniyle halat kopması, geminin rıhtımdanayrılması veya diğer gemi ve tesislere çarpması riskine karşı gerekli önlemlerin alınması,
- Gemi acenteleri tarafından temsil ettikleri gemilerin kaptan ve donatanlarının meteorolojik uyarılar konusunda bilgilendirilmesi,
- Gemi ve kıyı tesisi personelinin olası acil durumlara karşı hazırlıklı bulundurulması,
- Liman sahalarında gerçekleştirilecek yükleme, tahliye, ikmal, bakım, onarım ve diğer operasyonların meteorolojik koşullar dikkate alınarak yürütülmesi,
hususları ifade edilmektedir.
Bu kapsamda, İstanbul ve çevre denizlerinde beklenen olumsuz meteorolojik koşullar süresince tüm gemi kaptanları, donatanlar, gemi acenteleri, kıyı tesisi işletmeleri ve ilgili denizcilik kuruluşları tarafından gerekli emniyet tedbirlerinin eksiksiz olarak alınması, deniz kazalarının önlenmesi ve seyir, can, mal ve çevre emniyetinin korunması hususunda azami dikkat ve hassasiyet gösterilmesi istenmektedir.
Bilgilerinize arz ve rica ederim.
Saygılarımla,
İsmet SALİHOĞLU
Genel Sekreter
